Ukratko o manjinama na području OG

INFORMACIJA O STANjU I POLOŽAJU NACIONALNIH MANjINA NA PODRUČJU OPŠTINE GRADIŠKA

Na području opštine Gradiška strukturu stanovništva, pored tri konstitutivna naroda čine i stanovnici pripadnici nacionalnih manjina. Pored stanovnika romske populacije, koja je i najbrojnija nacionalna manjina, na području opštine živi i određen broj Crnogoraca, Poljaka, Ukrajinaca, Njemaca i drugih nacija.

Opština ne raspolaže pouzdanim podacima o broju stanovnika koji pripadaju nacionalnim manjinama i koje nacionalne manjine žive na području opštine. Ovaj podatak se ne može pouzdano ni dati bez popisa stanovništva, koji bi decidno obuhvatio i ovo pitanje. Podaci koji su na raspolaganju na osnovu popisa rađenog 1991. godine ne mogu poslužiti kao osnova za eventualnu procjenu. Na osnovu popisa iz 1991. godine od ukupno popisanih 60.062 stanovnika, kao Jugosloveni izjasnilo se 3.245 lica, a kao ostali 1.518 lica. S obzirom da se dio stanovništva iz reda konstitutivnih naroda i nacionalnih manjina u to doba izjašnjavao kao Jugosloveni, na osnovu posljednjeg popisa ne može se definisati broj stanovnika koji je pripadao nacionalnim manjinama.

U periodu od 1991. godine pa do sada došlo je do velikih migracija stanovništva izazvanih ratnim i poratnim dešavanjima na području opštine, tako da je iluzorno davati bilo kakve procjene o broju stanovnika koji pripadaju nacionalnim manjinama. A rezultati popisa iz 2013. godine još nisu službeno objavljeni.

Kroz rad Opštinske uprave, prava za sve građane opštine su identična i u ostvarenju istih ne postoji razlika, bez obzira na nacionalnost ili vjeroispovijest. Izuzev romske populacije, koja često ističe u svojim zahtjevima nacionalnu pripadnost, u Opštini se ne pojavljuju zahtjevi stranaka koje naglašavaju pripadnost nacionalnim manjinama i na taj način utiču na rješavanje istih, već u skladu sa zakonskim propisima ostvaruju svoja prava, što pokazuje da se većina pripadnika nacionalnih manjina uklapa u sredinu u kojoj živi.

Javna ustanova Centar za socijalni rad Gradiška, vršeći redovne aktivnosti iz svoje nadležnosti, pruža usluge svim stanovnicima sa područja opštine, kako pripadnicima konstitutivnih naroda, tako i pripadnicima nacionalnih manjina. Uvidom u evidencije korisnika, može se zaključiti da među korisnicima ima i izvjestan broj pripadnika nacionalnih manjina. Većina njih su pripadnici romske manjine, kao najbrojnije nacionalne manjine na području opštine Gradiška.

U periodu od 26.novembra 2009. do 29.decembra 2009. godine, Centar za socijalni rad je na teritoriji opštine Gradiška obavio popis radi utvrđivanja stanja i potreba pripadnika romske nacionalne manjine. Popis je proveden u organizaciji Savjeta ministara BiH, Ministarstva za ljudska prava i izbjeglice, a s ciljem utvrđivanja stanja u kojima žive pripadnici romske populacije na nivou BiH, te na nivou pojedinih lokalnih zajednica. Dobijeni podaci koriste se za utvrđivanje: brojnog stanja romske populacije, broja domaćinstava, stambenih uslova u kojima žive pripadnici romske populacije, obrazovnog nivoa, školovanja, zaposlenosti, uključenosti i zastupljenosti u društvenom životu i slično. U navedenom periodu, na području opštine Gradiška, popisano je 130 romskih domaćinstava (410 članova). Popis je obavljen na osnovu posjeta svakom od navedenih domaćinstava na terenu, uvidom u socio-ekonomske prilike i raspoloživu službenu dokumentaciju. Popis je obavljen na dobrovoljnoj osnovi, a izvjestan broj domaćinstava nije popisan, jer nisu zatečeni na adresi prebivališta ili iz razloga što članovi domaćinstva nisu pristali na popis (oko 20 domaćinstava). Rezultati popisa su proslijeđeni nadležnim u Ministarstvo za ljudska prava i izbjeglice BiH radi daljnje obrade i formiranja jedinstvene baze podataka, a po jedan primjerak seta popunjenih obrazaca se nalazi u Centru za socijalni rad Gradiška. Pomenuta jedinstvena baza podataka još uvijek nije u funkciji, tako da se za sada, može koristiti samo evidencija iz formulara koji se nalaze u Centru. S obzirom na navedeno, može se zaključiti da o socio-ekonomskim prilikama u kojima žive pripadnici romske narodnosti na području opštine Gradiška postoje relevantni podaci, koji se već koriste u radu Centra.

O brojnom stanju i socijalnom položaju pripadnika ostalih nacionalnih manjina Centar za socijalni rad nema evidenciju, osim ako su evidentirani kao korisnici nekog od prava iz oblasti socijalne zaštite kod ovog centra.